Các thông số CLĐN

Trên thế giới, có khá nhiều cách định nghĩa về chất lượng điện năng (CLĐN) khác nhau. Các định nghĩa này càng ngày càng được hoàn thiện hơn theo thời gian. Ta có thể lấy ví dụ về định nghĩa CLĐN của Liên Xô cũ trước đây trong tiêu chuẩn GOST 23875-88 thì CLĐN là mức độ tương thích của các thông số điện năng với giá trị định mức của chúng. Tuy nhiên, trong tiêu chuẩn kế thừa 54130-2010 của Liên bang Nga, định nghĩa về chất lượng điện năng có thay đổi. Theo đó CLĐN là mức độ tương tích của các đặc trưng năng lượng điện tại một điểm trong hệ thống với tổng hợp các giá trị quy định của các chỉ số CLĐN. Như vậy, định nghĩa về chất lượng điện năng đã được mở rộng hơn rất nhiều, tới từng điểm trong hệ thống điện và với tất cả các thông số trong quy định về CLĐN.

  Có thể hiểu một cách đơn giản, CLĐN là tổng hợp các yếu tổ ảnh hưởng tới độ tin cậy và an toàn cung cấp điện, khả năng làm việc lâu dài, hiệu quả và kinh tế của các thiết bị điện cũng như những yếu tố ảnh hưởng tới sức khỏe của con người và tuổi thọ của thiết bị. Như vậy, chất lượng điện năng ảnh hưởng trực tiếp tới tất cả các khâu trong hệ thống điện như: nhà máy điện, hệ thống truyền tải, phân phối, các thiết bị tiêu thụ điện, khách hàng tiêu thụ điện. Do đó, CLĐN phải là tổng hòa các mối quan hệ và phải đảm bảo quyền cũng như lợi ích của tất cả các bên liên quan.

Theo các tiêu chuẩn về chất lượng điện năng phổ biến trên thế giới như GOST 13109 -1997 của Nga hay IEC-61000 của châu Âu, có khoảng trên 50 thông số ảnh hưởng tới chất lượng điện năng. Tuy nhiên, chỉ có 11 thông số được gọi là chỉ số chất lượng điện năng bao gồm:

- Độ lệch điện áp xác lập δUy;

-  Mức biến đổi điện áp δUt;

- Độ nhấp nháy ánh sáng (Flicker) Pt;

- Hệ số méo dạng sin của điện áp Ku;

- Hệ số thành phần điện áp sóng hài thứ n Ku(n);

- Hệ số không đối xứng điện áp thứ tự nghịch K2U;

- Hệ số không đối xứng điện áp thứ tự không K0U;

- Độ lệch tần số Δf;

- Thời gian kéo dài của sụp điện áp Δts;

- Điện áp xung Ux;

- Hệ số quá điện áp tức thời КttU.

Cũng theo tiêu chuẩn này, các yếu tố ảnh hưởng lớn nhất tới chất lượng điện năng được cho như trong bảng sau:

 Các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng điện năng

Ghi chú: tổ chức cung cấp năng lượng ở đây bao gồm cả khâu sản xuất, truyền tải và phân phối điện năng.

Có thể thấy, chất lượng điện năng là một phạm trù rất rộng và có sự tương tác rất lớn giữa hộ tiêu thụ và các khâu liên quan tới cung cấp năng lượng như sản xuất, truyền tải và phân phối.